Kurs projektowania ogrodów

Kurs projektowania ogrodów cz 6

 Inwentaryzacja zieleni

 

Przed przystąpieniem do projektowania ogrodu, czy większego terenu zielonego należy przeprowadzić szczegółową inwentaryzację roślin. Inwentaryzujemy grupy drzew, krzewów, pojedyncze egzemplarze drzew i krzewów, żywopłoty. Do inwentaryzowanych roślin nie włączamy roślin zielnych. 

Przy inwentaryzacji podajemy:

  1. nazwę łacińską gatunku, odmianę
  2. obwód lub średnica pnia drzewa na wysokości 130 cm od powierzchni gruntu (pierśnica)
  3. wysokość rośliny
  4. pomiar średnicy korony
  5. opis stanu danego gatunku, jego wartości dendrologicznej

Wszystkie pomiary nanosi się na aktualną mapę sytuacyjno-wysokościową, elementy zieleni numerujemy i oznaczamy graficznie.


Zebrane dane najlepiej przedstawić w tabeli, numerujemy obiekty identycznie jak na mapie, podajemy wszystkie parametry, uwagi co do późniejszej adaptacji czy też wycięcia.

 Należy zapoznać się z aktualnymi regulacjami prawnymi dotyczącymi wycinki czy skracania drzew.

 

 

Kurs projektowania ogrodów cz 5

Dokumentacja projektowo-techniczna

 Dokumentację projektowo-techniczną wykonują pracownie projektowe, biura projektów oraz osoby prywatne posiadające odpowiednie uprawnienia oraz kwalifikacje. Projektowanie obiektów wymaga odpowiednich uprawnień, natomiast projektowanie terenów zielonych wraz z obiektami małej architektury nie wymaga odpowiednich uprawnień. 

Najczęściej przebiega w trzech etapach:

  • projekt koncepcyjny
  • projekt budowlany
  • projekt wykonawczy  - szczegółowy plan 

 

Projekt koncepcyjny

Projekt taki powinien zawierać:

  1. granice opracowania
  2. funkcje i sposób zagospodarowania terenu wraz z opisem zieleni i zabudowy
  3. zaznaczone punkty, w których potrzebna będzie woda, prąd itd. 

Projekt taki zazwyczaj opracowuje się w formie szkicu. Zawiera projektowane elementy, plan nasadzeń roślinnych. Można dołączyć rysunki odręczne projektowanego założenia. Oznaczenia graficzne nie muszą być zgodne z normami. Skala takiego rysunku jest dobierana w zależności od wielkości projektowanego terenu. Najczęściej to 1:500, 1:250, 1:200 lub nawet 1:100. Projekt taki służy do wstępnych uzgodnień inwestorskich, aby uzyskać akceptację  zamawiającego.

Projekt budowlany

Jest to oczywiście podstawowe stadium dokumentacji dla obiektów, które wymagają pozwolenia na budowę.

Projekt szczegółowy

Projekt taki zawiera:

  1. Część graficzną
  2. Część opisową
  3. Część kosztorysową

 Część graficzna składa się z następujących elementów:

  • projektu zieleni wraz z egzemplarzami do usunięcia lub adaptacji, podaje się liczbę sztuk, gatunek, określa położenie
  • projekt komunikacyjny tzn nawierzchnie, studzienki odwadniające, punkty oświetleniowe. Dołącza się przekroje nawierzchni , określające poszczególne ich warstwy.
  • projekt ukształtowania terenu - skarpy, kierunki spadków itd
  • projekt małej architektury - rozmieszczenie, usytuowanie i wymiary tychże obiektów 
  • projekty architektoniczno-budowlane planowanych obiektów
  • projekty techniczne sieci kanalizacyjnych, elektrycznych,gazowych
  • załączniki  - zawierają projekty oraz rysunki, zdjęcia małej architektury, szczegóły nasadzeń


 Część opisowa składa się z :

  • opis całości środowiska przyrodniczego
  • uzasadnienie wyboru roślin, zastosowanych elementów technicznych
  • wskazówki dotyczące konserwacji użytych urządzeń, sposobu uprawy i pielęgnacji roślin itp.

 Część kosztorysowa to oczywiście kosztorys inwestorski przeprowadzony na podstawie aktualnych cenników.

Dokumentacja uproszczona

Najczęściej jest to uproszczony projekt techniczny dla inwestycji nie wymagających uzgodnień i zatwierdzeń. Również na potrzeby projektowanego terenu należy sporządzić zarys koncepcyjny według potrzeb i wytycznych inwestora, aby uzyskać jego zgodę. Projekt  powinien być oczywiście opracowany na podkładzie sytuacyjno-wysokościowym, dostarczonym przez zamawiającego.

Dokumentacja taka  powinna składać się jak projekt szczegółowy z trzech części: graficznej, opisowej i kosztorysowej opisanych powyżej.

Kurs projektowania ogrodów cz 4

Przed przystąpieniem do rysunków naszego ogrodu oceńmy jej kształt i położenie w stosunku do kierunków świata.  Bardzo istotne jest  ukształtowanie działki, to czy działka ma wiele pagórków, czy jest położona na wzniesieniu, czy w zagłębieniu terenu. Zwracamy uwagę na sąsiedztwo, czy za ogrodzeniem naszej działki nie znajduje się jakiś szpecący widok lub obiekt, który chcielibyśmy zasłonić.

Obserwujemy, gdzie woda po opadach zbiera się tworząc kałuże, a gdzie szybko spływa. Notujemy, gdzie w ogrodzie znajdują się silnie zacienione miejsca, a gdzie słońce operuje cały dzień. Zwracamy uwagę na nasłonecznienie ogrodu, wody gruntowe, rodzaj podłoża. Jeżeli możemy dobrze jest przeprowadzić analizę gleby w specjalistycznych laboratoriach.

Decydujemy się w jakim stylu chcemy mieć ogród i jakie założenia funkcjonalne ma spełniać.

Kiedy już poczyniliśmy wszystkie niezbędne obserwacje rozpoczynamy od narysowania projektu działki. Mierzymy długość i szerokość powierzchni przeznaczonej na ogród. Projekt można  zrobić na zwykłej kartce w kratkę A4, lub użyć do tego kartki papieru milimetrowego. Zaznaczamy na niej najlepiej w skali 1:100 lub 1:200 naszą działkę, oraz wszystkie budynki i obiekty, które już znajdują się na działce i które oczywiście planujemy pozostawić ( np. stare drzewa). Na projekcie zaznaczamy również:

  • studzienki kanalizacyjne
  • zawór na wodę albo studnię do podlewania w ogrodzie
  • oczyszczalnię ekologiczną, jeśli jest
  • przyłącze prądu na zewnątrz budynku (do oświetlenia ogrodu)

Tworzymy własną legendę do oznaczeń na naszym planie.

Zaczynamy rysować projekt najlepiej na kalce kreślarskiej przykładając ją do wyrysowanego projektu działki. Ułatwi nam to pracę ponieważ możemy narysować kilka różnych projektów eksperymentując dopóki nie będziemy zadowoleni z uzyskanych rezultatów.

Przy projektowaniu ogrodu zaczynamy od murków, ogrodzeń, ścieżek, tarasów. Potem inne elementy małej architektury jak altanki, grille, oczka wodne. Następnym etapem jest zaplanowanie trawnika oraz odpowiedni dobór roślin.

Na koniec rysowania wyjdźmy na teren ogrodu i spróbujmy wyobrazić sobie to co narysowaliśmy. 

Kurs projektowania ogrodów cz 1

Ogród i jego otoczenie

Projektowanie ogrodu to rozwiązywanie problemów organizacji przestrzeni. Ale to także i przede wszystkim stylizacja. Związek pomiędzy ogrodem a jego otoczeniem powinien przenikać każdy aspekt dobrego projektu.

Kształt ogrodu jak i stosowane materiały były w przeszłości typowe dla danego terenu, ponieważ nie było możliwości sprowadzenia innych surowców z daleka. Ogród odzwierciedlał geologię terenu, o tym fakcie warto pamiętać również w obecnych czasach.

Krajobraz, gleba, skały, fauna i flora stanowią środowisko fizyczne danego miejsca. Tradycyjnie wykorzystywano materiały rodzime, dlatego również i dzisiaj pomysłów należy szukać w miejscowym stylu.

Idealnie zaprojektowany ogród to taki, którego składowe są ze sobą ściśle powiązane  i przenikają się wzajemnie. Najczęstszym błędem popełnianym przez osoby zakładające swój ogród jest kupowanie i sadzenie roślin tam gdzie akurat mamy miejsce. Często myślimy w ten sposób, że kiedy budowa domu, czy altany będzie zakończona, ogród również będzie "gotowy" do użytkowania.  Po zakończeniu inwestycji, kiedy wybudowaliśmy dom, schody, alejki okazuje się, że w naszym ogrodzie panuje chaos, ze nasz ogród nie pasuje do otoczenia. 

Najlepszym rozwiązaniem jest poczekać z budową ogrodu, aż do zakończenia prac inwestycyjnych typu budowa domu czy altany. Dopiero po skończonej pracy warto rozpocząć prace nad ogrodem. Unikniemy wtedy pułapek,  kiedy okazuje się, że oczko wodne czy skalniak są za duże, zbyt blisko domu czy ogrodzenia, a inne elementy ogrodu nie pasują do stylu domu czy otoczenia.

Przed pracami nad projektem i budową ogrodu warto w ciągu roku dokonać obserwacji w innych ogrodach, porozmawiać z sąsiadami, przysłuchać się zdobytemu doświadczeniu. Często ma to decydujący wpływ na nasze decyzje - bo czyż warto inwestować we wrażliwe rośliny ogrodowe, które łatwo przemarzną na naszej działce ponieważ jest ona szczególnie narażona na  lodowate powietrze zimą i wyjątkowo niskie temperatury? Bardzo dobrym źródłem tego typu wiedzy są centra ogrodnicze. Warto więc zaopatrywać się w rośliny u lokalnych szkółkarzy, którzy doradzą jakiego typu rośliny są najlepszym rozwiązaniem na dany teren czy warunki glebowe.

Dobra znajomość warunków klimatycznych i glebowych pomoże uniknąć nam wielu błędów i pomyłek dokonywanych na tym pierwszym etapie. Wiąże się to też z ilością późniejszych prac. W efekcie możemy zniechęcić sie do dalszego tworzenia i zamiast zadowolenia stworzymy sobie i najbliższym źródło frustracji.

Kurs projektowania ogrodów cz 2

Po co projekt ogrodu?

Wszyscy lubimy piękne rzeczy i przebywanie w pięknych miejscach. Nasz własny ogród może być właśnie takim wspaniale zaprojektowanym olbrzymim pokojem, który zaspokaja nasze potrzeby piękna i wypoczynku. Na dobrze zaprojektowane ogrody składa się wiele czynników, których często nie jesteśmy świadomi.

Często aby uzyskać oglądane przez nas efekty należy pokonać wiele przeciwności. Dlatego niezbędny jest projekt ogrodu, który pomoże nam uzmysłowić sobie jaki cel chcemy osiągnąć, na jakim jesteśmy etapie i  jakim kosztem  zrealizujemy nasze marzenia. Jeżeli nie planujemy wynajęcia firmy do budowy ogrodu projekt pozwoli nam zaplanować harmonogram prac i z czego możemy ewentualnie zrezygnować na danym etapie prac.

Idealnie zaprojektowany ogród to taki, którego składowe są ze sobą ściśle powiązane  i przenikają się wzajemnie. Elementy architektoniczne muszą harmonizować z zielenią, wysokimi nasadzeniami, miejscami do rekreacji czy kwaterami warzywnymi jeśli takie zaplanowaliśmy.

Na etapie tworzenia projektu musimy uzyskać możliwie najwięcej informacji. Warto założyć sobie Notes Ogrodowy, aby zapisywać w nim wszelkie dane na temat naszego ogrodu. Zapisujmy w nim porady fachowców - architektów, ogrodników, a nawet rady doświadczonych sąsiadów. Będziemy mieli je zgromadzone w jednym miejscu, łatwo znajdziemy interesujące nas wiadomości, będą przydatne na etapie tworzenia projektu.

Ogród powinien być starannie przemyślany  i rozplanowany. Dlatego nie kupujmy roślin przed wykonaniem projektu i nie wsadzajmy ich tam gdzie akurat mamy miejsce, ponieważ potem okazuje się że i tak je trzeba przesadzać. Fundujemy sobie tym dodatkową pracę i koszty, jeżeli roślina nie przyjmie się w nowym miejscu. Będziemy mieć mały problem z bylinami, ale w przypadku większych drzewek, może okazać się, że potrzebna będzie pomoc specjalistycznej firmy.

Wszystkie ogrody zawierają w sobie kilka elementów bez względu na rozmiary:

  1. Część reprezentacyjna - przed domem

  2. Część rekreacyjną

  3. Część użytkową

  4. Część komunikacyjną

  5. Część gospodarczą

W ogrodach mogą być oczywiście różne proporcje wymienionych wyżej części. Jeżeli ktoś nie lubi uprawiać warzyw, nie będzie w ogóle zakładał rabat warzywnych. Jeśli w rodzinie są małe dzieci rodzice z pewnością będą chcieli wydzielić jakąś część ogrodu na plac zabaw dla dzieci z piaskownicą i ewentualnie z innymi urządzeniami. Jest to oczywiście rzecz indywidualna i dopasowana do potrzeb danej rodziny. 

Ogród musimy potraktować jak wielki, pusty pokój, który jest zdeterminowany określonymi warunkami geologicznymi, świetlnymi, wodnymi, ukształtowaniem powierzchni. To my nadajemy mu kształt i nowy wymiar, my go meblujemy, tak, aby pasował nam samym. Możemy całkowicie zamknąć się na sąsiadów, niechcianych obserwatorów i otoczenie, lub przeciwnie pozostawić przestrzeń, bez zielonych kurtyn i ścian.

Kurs projektowania ogrodów cz 3

Projekt zrobić samodzielnie czy zlecić profesjonaliście?

Zależy to od naszej wiedzy, czasu, zaangażowania a także finansów. Ceny w biurach projektowych kształtują się w dość szerokich widełkach w zależności od wielu czynników. Największe znaczenie ma oczywiście doświadczenie danego biura i oprogramowania, które jest używane przy projektach.

Projekt początkującego architekta krajobrazu będzie oczywiście znacznie tańszy. Jeżeli nawet mamy zapał, wiedzę i chęć aby samemu stworzyć projekt naszego ogrodu, warto skorzystać z konsultacji biura architektonicznego, aby ktoś obiektywnie zweryfikował nasze zamierzenia i koncepcje. Godzinna konsultacja to wydatek od 40 zł do 150 zł. 

Na etapie przygotowania projektu musimy zapisać sobie informacje dotyczące :

usytuowania ogrodu
jego wielkości 
położenia N-S
ukształtowania działki
warunków glebowych
warunków świetlnych
warunków wodnych, dostępności wody
otoczenia działki - obiekty, drzewa, instalacja elektryczna, widoki, które chcemy przysłonić 

Idealnym rozwiązaniem jest zwołanie "narady" rodzinnej i zastanowienie się wspólnie jakie funkcje ma spełniać nasz przyszły ogród. Rodzina musi wspólnie zastanowić się nad oczekiwaniami i upodobaniami. Należy wykonać inwentaryzację terenu i zapisać w notesie zalecenia projektowe - jakie istniejące elementy należy usunąć, jakie wyremontować, czy trzeba robić drenaż podłoża, czy może trzeba będzie nawieźć żyznej ziemi, co zrobić z ziemią pozostałą po wykopach.

Niezwykle ważnym, poza projektem koncepcyjnym jest kosztorys i harmonogram prac z podaniem zbliżonego  terminu realizacji. Często musimy uwzględnić rozłożenie etapów budowy ogrodu na kilka lat. Musimy zdać sobie sprawę z kosztów przedsięwzięcia, kolejności poszczególnych etapów i rozmiaru zamierzenia.

Wniosek jest więc oczywisty -aby uniknąć niepotrzebnych frustracji i rozczarowań należy sporządzić dobry projekt koncepcyjny, kosztorys i harmonogram prac. Pobyt w ogrodzie powinien być dla nas przyjemnością, a nie przykrym obowiązkiem.